(အစြန္းေရာက္ဘဂၤလီအၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တုိ႔တြင္ ေဒသခံျပည္သူ ၁ ေသာင္းနီးပါးခန္႔ အိုးမ့ဲအိမ္မ့ဲျဖစ္။ ဓါတ္ပုံ - ေမာင္ေဇာ္ခုိင္/DMG)

ၾသဂုတ္လ ၂၉ ရက္ေန႔၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ (DMG) ။    ။   မူလရွိရင္းစဲြအမည္ျဖစ္သည့္ ဘဂၤလီဟူေသာ အမည္ကိုေဖ်ာက္၍ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္တြင္ ဘဂၤလီပညာတတ္အသိုင္း အဝန္းတစ္စုက “ရိုဟင္ဂ်ာ”ဟူေသာ အမည္သစ္တစ္ခုကို ထီထြင္ဖန္တီးလိုက္ၾကသည္။ ၎ဘဂၤလီမ်ားမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံၿဗိတိသွ်လက္ေအာက္ က်ေရာက္ေနစဥ္တြင္ လယ္ယာစီးပြားေရး တိုးခ်ဲ႕လုပ္ကိုင္ရန္အတြက္ ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွ ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားသို႔ ၿဗိတိသွ်အာဏာပိုင္တို႔က ေခၚသြင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၿဗိတိသွ်တို႔၏ ဆန္စပါးထုတ္လုပ္ရာတြင္ အလုပ္သမား မ်ားျပားစြာ လိုအပ္လာသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ ဘဂၤလီအလုပ္သမားမ်ားကို ရာသီအလုိက္ ေခၚသြင္းခဲ့ၾကသည္။ ယင္းမွ တစ္ဆင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းသို႔ ဘဂၤလီလူမ်ိဳးမ်ားသည္ တျဖည္းျဖည္း ဝင္ေရာက္မႈ မ်ားလာခဲ့သည္။

ဘဂၤလီမ်ား၏ နယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္လာမႈ

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းသို႔ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္အေစာပိုင္းကာလတြင္ ဂ်ပန္မ်ား ေရာက္ရွိလာခ်ိန္တြင္ ၿဗိတိသွ်တို႔က ဘဂၤါလီအေပ်ာ္တမ္းတပ္ဖဲြ႕ဟူေသာ တပ္ဖဲြ႕တစ္ခုကို လက္နက္မ်ားတပ္ဆင္ေပးခဲ့ၿပီး ၿဗိတိသွ်မ်ား ထြက္ခြာခဲ့ ေသာ္ ဘဂၤလီလက္နက္ကိုင္မ်ားမွာ ဂ်ပန္မ်ားကို တိုက္ခိုက္မႈမျပလုပ္ေတာ့ဘဲ ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕ နယ္မ်ားရွိ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား၏ ေက်းရြာမ်ားႏွင့္ေစတီ၊ ပုထိုး၊ ေက်ာင္းကန္မ်ားအား မီးရႈိ႕႔ဖ်က္စီးခဲ့ၾကၿပီး ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအား သတ္ျဖတ္ခဲ့သည္။ယင္းသတ္ျဖတ္ရာတြင္ ရခိုင္လူမ်ိဳး (၃) ေသာင္းခန္႔ အသတ္ခံခဲ့ရသကဲ့သို႔ လူဦးေရ (၁)သိန္းခန္႔မွာလည္း ဘိုးဘြားပိုင္မ်ားကို စြန္႔ခြာထြက္ေျပးခဲ့ၾကရသည္။ ဘဂၤလီမ်ားသည္ တျဖည္းျဖည္းျဖင့္ နယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္မႈမ်ားျပဳလုပ္လာသည္။

ဘဂၤလီလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္တြင္ “ မူဂ်ာဟစ္ပါတီ ” ေထာင္ၿပီး ဇြန္လ (၉)ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရသို႔ ကုလားတန္ျမစ္ႏွင့္ နတ္ျမစ္အၾကားေဒသမ်ားကို ျမန္မာျပည္ရွိ မြတ္ဆလင္မ်ား၏ နယ္ေျမအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေပးေရး၊ မူဂ်ာဟစ္ပါတီကို ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီအျဖစ္ တရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳေပးေရးႏွင့္ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ထားေသာ မူဂ်ာဟစ္တိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ားကို ျခြင္းခ်က္မရွိ ျပန္လႊတ္ေပးေရးဟူေသာ အခ်က္(၃)သံုးခ်က္ပါ ေတာင္းဆိုခ်က္ကို ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။

၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္အလြန္တြင္ ျမန္မာျပည္၏ ေဒသအမ်ားစုတြင္ ကြန္ျမဴနစ္သူပုန္ထျခင္းမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ ရၿပီး အစိုးရအေနျဖင့္ ထိန္းမႏိုင္၊ သိမ္းမရသည့္အေျခအေနတြင္ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။ ယင္းကဲ့သို႔ အခ်ိန္တြင္ ဦးႏုမွာ လႊတ္ေတာ္မွ အယံုၾကည္မဲ့ ထုတ္ျပန္၍ ရာထူးမွ ပယ္ရွားခံရမည့္ အေျခအေနႏွင့္ ထိပ္တိုက္ေတြ႕ခဲ့ ရသည္။ ယင္းသို႔ေသာကာလအတြင္းတြင္ ဘဂၤလီမ်ားအား ျပည္နယ္ေပးမည္ဟုဆိုကာ မဲဆြယ္ခဲ့မႈေၾကာင့္ ၁၉၅၈ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လအတြင္းတြင္ ဦးႏုအစိုးရအဖဲြ႕က မဲအနည္းငယ္ရရွိၿပီး အႏိုင္ရရွိခဲ့သည္။

ယင္းေနာက္ပိုင္းကာလတြင္ ဦးႏုက မူဂ်ာဟစ္သူပုန္မ်ားအား လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပးခဲ့ၿပီး ဘဂၤလီမ်ားမွာလည္း ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေတာင္းဆိုလာၾကကာ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ဘဂၤလီမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံသားကဒ္မ်ား ေတာင္းဆိုရရွိခဲ့သည္။ ဘဂၤလီမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးအျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးကာ ႏိုင္ငံျဖစ္ခြင့္ရရွိရန္ ႀကိဳးစားၾကၿပီး မိမိကိုယ္ကို မိမိ ရခိုင္မြတ္ဆလင္ဟူ၍ သံုးႏႈန္းလာၾကသည္။ ယင္းမွ တစ္ဆင့္ ရိုဟင္ဂ်ာဟူေသာ အမည္မ်ားကို သံုးစဲြလာၾကသည္။

ဘဂၤလီမ်ား၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖစ္သည့္ ႏိုင္ငံတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးျဖစ္ခြင့္ရရွိေရးအတြက္ လက္နက္ကိုင္တပ္မ်ား ဖဲြ႕စည္းခဲ့ကာ ေဒသခံရခုိင္တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ားအား သတ္ျဖတ္မႈမ်ား၊ ဗုဒၶဘာသာအေဆာက္အဦးမ်ားကို ဖ်က္စီးမႈမ်ားျပဳလုပ္လာၾကခဲ့ၾကၿပီး ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ဌာေနရခုိင္တိုင္းရင္းမ်ား မေနႏိုင္ဝံ့ေအာင္ထိ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားႏွင့္ ဆူပူမႈမ်ားကိုျပဳလုပ္လာၾကသည္။

ဘဂၤလီ - ရခုိင္ျပႆနာ ျပန္လည္စတင္လာျခင္း

ကာလအတန္ၾကာ၍ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ဘဂၤလီမ်ားႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ အတူတကြယွဥ္တဲြေနထိုင္၍ ျပႆနာတစ္စံုတစ္ရာမျဖစ္ပြားေသာ္လည္း ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားပိုင္ဆိုင္သည့္ ပစၥည္းဥစၥာမ်ားအား ခိုးယူျခင္း၊ အေႏွာင့္အယွက္ေပးျခင္းႏွင့္ ကဲၽြ၊ ႏြားမ်ားအား ခိုးယူၿပီး တစ္ဖက္ ႏိုင္ငံသို႔ပို႔ေဆာင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့မႈမ်ား မၾကာခဏျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ရခိုင္လူထုမ်ား၏ စိတ္တြင္ ဘဂၤလီမ်ား အေပၚ စိုးရိမ္စိတ္မ်ား ဝင္ေရာက္လာခဲ့သည္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ေမလ (၂၈)ရက္ေန႔သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဘဂၤလီႏွင့္ရခိုင္လူမ်ိဳးတို႔ဆက္ဆံေရးသည္ ေနာက္ဆံုးအေျခအေနသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီဟုေျပာလို႔ရသည္။ အေၾကာင္းမွာ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္နီေမာ္ ေက်းရြာတြင္ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးအား ဘဂၤလီ(၃)ဦးမုဒိန္းက်င့္ သတ္ျဖတ္မႈတစ္ခုျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ဇြန္လ (၃)ရက္ေန႔မွာမူ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕တြင္ ဘဂၤလီ(၁၀)ဦးမွာ သတ္ျဖတ္မႈခံခဲ့ရကာ ဘဂၤလီမ်ားႏွင့္ ရခိုင္လူထုမ်ားၾကား ပဋိပကၡအသြင္ေဆာင္မႈမ်ားကို တားဆီးမရသည့္အေျခအေနအဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

ယင္းပဋိပကၡသည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံနယ္စပ္ႏွင့္ အနီးဆံုးၿမိဳ႕ျဖစ္သကဲ့သို႔ ဘဂၤလီရာခိုင္ႏႈန္းအမ်ားဆံုး ရွိေသာ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕သို႔ ကူးစက္သြားခဲ့သည္။ ဘဂၤလီလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာဘုရားေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ဘုန္းႀကီး ေက်ာင္းမ်ား၊ ေနအိမ္မ်ားအား မီးရိႈ႕လာၾကၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ဆက္တိုက္ဆိုသလို လုပ္ေဆာင္လာမႈေၾကာင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ကို ညမထြက္ရအမိန္႔ထုတ္ျပန္ခဲ့ရၿပီး ရပ္ကြက္အခ်ိဳ႕တြင္ ပိတ္မိေနသည့္ ရခုိင္တိုင္းရင္းသားမ်ားကို တပ္မေတာ္မွ ကယ္ဆယ္ေရးျပဳလုပ္ေပးခဲ့ရသည္။

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဘဂၤလီမ်ားက ဆူပူအၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနၾကသည္ဟုဆိုသည့္ သတင္းမ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ တစ္ဝွမ္းသာမက ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ဝွမ္းလံုးသို႔ ခ်က္ခ်င္းေရာက္ရွိသြားသည္။ ယင္းေၾကာင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္သည့္ စစ္ေတြၿမိဳ႕လည္း ကူးစက္လာမည္ကိုလည္း စိုးရိမ္စိတ္မ်ားေရာက္ရွိ လာၾကၿပီး မၾကာမီရက္ပိုင္းတြင္ စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္လည္း ဘဂၤလီမ်ားႏွင့္ရခုိင္မ်ားျပႆနာျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး အသတ္ခံရမႈမ်ား၊ ဒဏ္ရာရရွိမႈမ်ား၊ အိမ္မ်ားမီးရႈိ႔ခံရမႈမ်ား ဆက္တိုက္ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။ ပဋိပကၡသည္ စစ္ေတြမွ ေက်ာက္ျဖဴအထိ ကူးစက္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။

(အစြန္းေရာက္ဘဂၤလီအၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တုိ႔တြင္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားကုိ အကန္႔အသတ္မရွိ ပိတ္ထားရစဥ္။ ဓါတ္ပုံ - ေမာင္ေဇာ္ခုိင္/DMG)

NLD အစိုးရအက်ပ္ရိုက္ခဲ့သည့္ ဘဂၤလီအၾကမ္းဖက္မႈျပႆနာ

၂၀၁၂ ခုႏွစ္က အစျပဳခဲ့သည့္ ဘဂၤလီ - ရခိုင္ျပႆနာသည္ တည္ၿငိမ္ေနၿပီဟု သံုးသပ္မႈမ်ား ရွိေနခဲ့ေသာ္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေအာင္ေသာ NLD အစိုးရသစ္လက္ထက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလ (၉) ရက္ေန႔တြင္ ေမာင္ေတာေဒသ က်ီးကန္းျပင္ နယ္ျခားေစာင့္ ရဲတပ္ဖဲြ႔ဌာနခ်ဳပ္အပါအဝင္ (၃)ခုမွာ ဘဂၤလီအၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ တိုက္ခိုက္မႈကို ခံခဲ့ရသည္။ ယင္းအၾကမ္းဖက္မႈေၾကာင့္ ရဲတပ္ဖဲြ႕ဝင္မ်ား လက္နက္အေျမာက္အမ်ားေပ်ာက္ဆံုးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ရဲတပ္ဖဲြ႕ဝင္ (၉)ေယာက္လည္း ေသဆံုးသြားခဲ့သည္။

အၾကမ္းဖက္မႈ အႏၱရာယ္ကို စိုးရိမ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေမာင္ေတာေဒသမွ ရခိုင္တိုင္းရင္းသား(၂၀၀၀) ဦးခန္႔မွာ စစ္ေတြႏွင့္ တျခားၿမိဳ႕မ်ားသို႔ ေနရပ္ေျပာင္းေရႊ႕ခိုလံႈခဲ့ရသည္။အၾကမ္းဖက္မႈဆက္တိုက္ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ ေမာင္ေတာေဒသကို တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရဲတပ္ဖဲြ႕ဝင္မ်ားက လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ စစ္ဆင္ေရးတစ္ရပ္ အႀကီးအက်ယ္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ယင္းအၾကမ္းဖက္အဖဲြ႕RSO ႏွင့္ဆက္ႏြယ္ေနသည့္ Rqa Mul Mujahidin (အကာလ္ မူလ္မူဂ်ာဟီဒင္အဖဲြ႕) အဖဲြ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္အစိုး ရမွ ထုတ္ျပန္သည္။ ၎အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားသည္ အစိုးရႏွင့္နီးစပ္သည့္ ဘဂၤလီရာအိမ္မွဴးမ်ား၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မွဴးမ်ားအား တိုက္ခိုက္သတ္ျဖတ္လာၾကသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ရခုိင္တိုင္းရင္းသားမ်ားကိုပါ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ရွိလာသည္။ လက္နက္မ်ားႏွင့္ အတူ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေနသည့္ အၾကမ္းဖက္ စခန္းတစ္ခုကို ဘူးသီးေတာင္ - ေမာင္ေတာေဒသ ေမယုေတာင္ေၾကာတြင္ ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ ေမာင္ေတာေဒသ အၾကမ္းဖက္မႈျပႆနာကား ေပ်ာက္ကြယ္မသြားဘဲ ပိုမိုဆိုးရြားသည့္ အၾကမ္းဖက္မႈတေက်ာ့ျပန္ ျဖစ္လာ၍ တပ္မေတာ္မွ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးမ်ား ျပဳလုပ္ရသည္။

ရခိုင္တိုင္းရင္းသား (၈) ဦး ရက္ရက္စက္စက္ အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္ခံရျခင္း

ေမာင္ေတာေဒသတြင္ အျပစ္မဲ့ျပည္သူမ်ားေသဆံုးမႈမ်ား၊ ေပ်ာက္ဆံုးမႈမ်ားျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိၿပီး ေဒသတြင္း စိုးရိမ္မႈမ်ားရွိေနသည့္အတြက္ “ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ရေသ့ေတာင္စသည့္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ ျပည္သူမ်ား၏ ဘဝလံုၿခံဳေရးကို အာမခံခ်က္ေပးႏိုင္မည့္ လုံၿခံဳေရး အစီအမံမ်ားကို ျပည္နယ္အစိုးရက ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ တိုက္တြန္းေၾကာင္း” အဆိုအား ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မွ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးထြန္းေအာင္သိန္းက ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တြင္တင္သြင္းခဲ့ၿပီး ဇူလိုင္လ ၁၁ ရက္ေန႔က ကန္႔ကြက္သူမရွိ အတည္ျပဳေပးခဲသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ယင္းအဆိုအား ရခုိင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖဲြ႕႔၏ သတင္းထုတ္ျပန္ေရး တာဝန္ခံ ျပည္နယ္စည္ပင္သာယာေရးဝန္ႀကီး ဦးမင္းေအာင္က ေမာင္ေတာေဒသသည္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေနၿပီျဖစ္၍ မွတ္တမ္းအျဖစ္သာထားရွိရန္ လႊတ္ေတာ္၌ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖဲြ႕မွ ေမာင္ေတာေဒသ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေနၿပီဟု ေျပာဆို၍ ရက္ပိုင္းအလို( ၾသဂုတ္လ ၃ ရက္ေန႔)မွာ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္၊ ကိုင္းႀကီးေက်းရြာ(ၿမိဳ)ေက်းရြာမွ ရခိုင္မ်ိဳးႏြယ္စုဝင္ ၿမိဳတိုင္းရင္းသား ၈ ဦးသည္ ဘဂၤလီအၾကမ္းဖက္သမားမ်ား ေသနပ္ျဖင့္ ပစ္ခတ္သတ္ျဖတ္မႈ၊ ဓားျဖင့္ခုတ္သတ္မႈျဖင့္ ေသဆံုးခဲ့သည္။ ၎ရခုိင္တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ေမယုေတာင္ေပၚတြင္ရွိသည့္ ၎တို႔၏ ေတာင္ယာလုပ္ငန္းခြင္သို႔ သြားေရာက္စဥ္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ ရက္ရက္စက္စက္သတ္ျဖတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။

ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ကား အစြန္းေရာက္ဘဂၤလီ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ာသည္ ေမာင္ေတာေဒသရွိ လံုၿခံဳေရးေဆာင္ရြက္ေနေသာ ရဲကင္းစခန္း ၃၀ ခုႏွင့္ ေတာင္ဘဇာေက်းရြာရွိ နယ္ေျမခံတပ္ရင္းဌာနခ်ဳပ္တို႔ကို တစ္ခ်ိန္တည္း အလစ္အငိုက္ အၾကမ္းဖက္ထပ္မံတိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။ ယင္းအၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕ဝင္မ်ားႏွင့္အရပ္သားျပည္သူမ်ားေသဆံုးခဲ့ရၿပီး ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ေဘးလြတ္ေနရမ်ားသို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရသည္။

 

ႏိုင္ငံတကာ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာမ်ား၏ အျမင္

ေမာင္ေတာေဒသတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီးေနာက္ တပ္မေတာ္မွ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး ေဆာင္ရြက္ စဥ္အတြင္း ဘဂၤလီေက်းရြာမ်ား မီးရႈိ႕ခံရမႈရွိသည္ဟု ၿဂိဳဟ္တုဓာတ္ပံုမ်ားကို မွီျငမ္းၿပီး လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာမ်ားက ျပစ္တင္စြပ္စဲြလာၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာအစိုးရဘက္ကမူ ဘဂၤလီတို႔မွာ မိမိအိမ္ကိုမိမိမီးရႈိ႕၍ ႏို္င္ငံတကာ၏ အာရုံစူးစိုက္မႈကို ရရွိရန္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္သည္ဟုဆိုကာ စြပ္စဲြခ်က္အား အျပင္းအထန္ျငင္းပယ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံတကာ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္တစ္ခ်ိဳ႕ႏုိင္ငံ အစိုးရမ်ားကမူ ေမာင္ေတာေဒသတြင္ ဘဂၤလီလူမ်ိဳးမ်ားအား ျမန္မာအစိုးရဘက္မွ လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္မႈ(Genocide)၊ လူမ်ိဳးသန္႔စင္ရွင္းလင္းေရး လုပ္ေဆာင္မႈ (Ethnic Cleansing) မ်ား က်ဳးလြန္ေနသည္ဟု စြပ္စဲြလာျပန္သည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ ဥကၠဌ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္းႏွင့္ ႏိုဘယ္လ္ဆုရွင္ ကိုဖီအာနန္ကမူ ရခုိင္ျပည္နယ္ေမာင္ေတာေဒသတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ပြားခဲ့မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သတ္၍ ဘဂၤလီမ်ား အေပၚ အစိုးရတပ္မေတာ္ဘက္က လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈမရွိဟုေျပာဆိုခဲ့သည္။ ယင္းနည္းလည္းေကာင္းပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖဲြ႕မွလည္း ႏိုင္ငံတကာသတင္းသမားမ်ားအား လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈမရွိဟု ေျဖဆိုခဲ့သည္။

 

ေမာင္ေတာေဒသအား ဘဂၤလီမ်ားအၾကမ္းဖက္ရျခင္း

ေမာင္ေတာင္ေဒသတြင္ ဘဂၤလီမ်ား၏ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေသာ NLD အစိုးရ လက္ထက္မွ စတင္ျဖစ္ေပၚလာျခင္းေတာ့မဟုတ္ေပ။ ဘဂၤလီမ်ား၏ အၾကမ္းဖက္ရျခင္းရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းအား ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ အစၥလာမ္ျပည္နယ္ ထူေထာင္ေရးျဖစ္သည္။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္က ဘဂၤလီမ်ား (မူဂ်ာဟစ္သူပုန္မ်ား)သည္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္းေက်းရြာမ်ားကို ရက္စက္စြာ စစ္ဆင္ေရးျပဳလုပ္ၿပီး ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကသည္။ ဗုဒၶဘာသာရဟန္းေတာ္မ်ားအား ျပန္ေပးဆဲြမႈမ်ား၊ ဓားစာခံမ်ားအျဖစ္ ထိန္းသိမ္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ဘဂၤလီအၾကမ္းဖက္သမားမ်ားေၾကာင့္ ဆိုးရြားစြာအၾကမ္းဖက္လာမႈ ျဖစ္လာေသာေၾကာင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း၏ အမိန္႔အာဏာျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ နဂါးမင္းစစ္ဆင္ေရးဟူ၍ ႀကီးမားသည့္ စစ္ဆင္ေရးတစ္ခုကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

၁၉၆၀ ခုႏွစ္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္းသည္ မူဂ်ာဟစ္သူပုန္မ်ားကို အႏိုင္တိုက္ႏိုင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဘဂၤလီေခါင္းေဆာင္မ်ားကမူ မိမိကိုယ္ကို မိမိ ရိုဟင္ဂ်ာဟူ၍ ဇာတိရုပ္အသစ္တစ္ခုကို ဖန္တီးလိုက္ၾကသည္။

နိဂုံး

ေခတ္အဆက္ဆက္၊ အစိုးရအဆက္ဆက္ မေျဖရွင္းႏိုင္ခဲ့သည့္ ဘဂၤလီျပႆနာကို ေရွ႕ဆက္ၿပီး မေျဖရွင္း ႏိုင္ခဲ့ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေျခအေန၊ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ အေျခအေနသည္ ဆိုးရြားသည့္ အေျခအေနတစ္ရပ္ကို ေရာက္ရွိသြားလိမ့္မည္။ အစိုးရအဆက္ဆက္၏ လံုၿခံဳေရးေပါ့ေလ်ာ့မႈ၊ ႏိုင္ငံအေပၚသစၥာ မေစာင့္ထိန္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ - ရခိုင္နယ္စပ္မွ တစ္ဆင့္ ဘဂၤလီမ်ား ေသာင္းႏွင့္ခ်ီ၍ တရားမဝင္ခိုးဝင္လာၾကသည္။ ယင္းဘဂၤလီမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား လံုးဝမဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒႏွင့္ လံုးဝစိစစ္ျခင္းမရွိဘဲ ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးမ်ားကို ေပးလို႔မရပါ။ ႏိုင္ငံသားမ်ားကဲ့သို႔ အခြင့္အေရးမ်ားအား ေပးလိုက္လွ်င္ ဌာနတိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ တေက်ာ့ျပန္ ဆူပူမႈမ်ားျဖစ္လာမည္ျဖစ္ရာ ယင္းျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းရမည့္ တာဝန္မွာ ယခုတက္ေနသည့္ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရ၏ မဟာတာဝန္တစ္ရပ္လည္းျဖစ္သည္။ အစိုးရအေနျဖင့္ ရခိုင့္အေရးျပႆနာမ်ားႏွင့္ပတ္သတ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္လွ်င္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ သေဘာဆႏၵကိုရယူၿပီး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လွ်င္ ယခုျဖစ္ေပၚေနသည့္ ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းေပးႏိုင္ၿပီး ေအာင္ျမင္မႈ ရရွိႏိုင္မည္လည္း သံုးသပ္တင္ျပလိုက္ရသည္။

ဖဒူ ထြန္းေအာင္

ကိုးကား - ရခုိင္ျပည္ ပဋိပကၡႏွင့္ အၾကမ္းဖက္မႈ (AHRDO)

(အစြန္းေရာက္ဘဂၤလီအၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တုိ႔တြင္ ေဒသခံျပည္သူ ၁ ေသာင္းနီးပါးခန္႔ အိုးမ့ဲအိမ္မ့ဲျဖစ္။ ဓါတ္ပုံ - ေမာင္ေဇာ္ခုိင္/DMG)

 

ဖဒူ ထြန္းေအာင္
Author: ဖဒူ ထြန္းေအာင္